Słownik pojęć
Afazja - zaburzenie mowy wywołane uszkodzeniem ośrodków mowy dominującej półkuli mózgu. Określa zaburzenie zdolności stosowania reguł tworzenia i rozumienia komunikatów werbalnych. Wyróżnia się afazje czuciową (sensoryczną) i ruchową (motoryczną). W pierwszym przypadku chory ma problemy ze zrozumieniem tego, co się do niego mówi. Afazja ruchowa cechuje się zaburzeniem artykulacji. U osoby takiej występują problemy związane z wymawianiem słów jak również ze spontanicznym wyrażaniem się przy pomocy pisma. Schorzenie to powstaje w wyniku uszkodzenia naczyń mózgowych, guzów mózgu, urazów czaszki itd.Dyslalia - wada wymowy wywołana nieprawidłowym ukształtowaniem lub uszkodzeniami peryferyjnych organów artykulacyjnych (język, zęby, wargi, podniebienie). Dotknięta nią osoba nie potrafi prawidłowo wymówić określonego słowa lub dźwięku.
Echolalia - powtarzanie przez chorego słów i zdań, które wypowiedziane zostały w jego obecności. Zaburzenie to pojawiać się może u osób upośledzonych umysłowo, łatwo ulegających wpływom oraz w pewnych przypadkach otępienia.
Fobia - nieracjonalny i obsesyjny strach odczuwany wobec pewnych przedmiotów lub sytuacji. Np: strach przed pająkami (arachnofobia), czy przed przebywaniem w ciasnych, zamkniętych pomieszczeniach (klaustrofobia)
Frustracja - stan napięcia wewnętrznego spowodowany brakiem czegoś (np: pożywienia) bądź napotkaniem przeszkody na drodze do zaspokojenia pragnień, potrzeb.
Giełkot - (mowa bezładna) niepłynność niespastyczna, nielogofobiczna, nieuświadomiona.
Hipnoza - stan zbliżony do częściowego uśpienia, w którym zwiększa się podatność na pewne sugestie hipnotyzera. W stanie tym zachowana zostaje percepcja sensoryczna, istnieje możliwość skupienia uwagi i wykonywania pewnych czynności.
Jąkanie - Jąkanie jest niepłynnością mówienia, spowodowaną nadmiernymi skurczami mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych, której to niepłynności towarzyszą różnorodne reakcje indywidualne i społeczne, zakłócające komunikacje międzyludzką? (Tarkowski, 1999)
Język - funkcja ekspresji przekazywania myśli za pośrednictwem znaków mających identyczną wartość dla wszystkich jednostek, które należą do tego samego gatunku, żyjącego na określonej przestrzeni.
Kloniczne jąkanie - powtarzanie niektórych sylab
Komunikacja - (porozumiewanie się) relacja mająca na celu świadome lub nieświadome przekazywanie wiadomości przeznaczonych do poinformowania innej jednostki albo grupy odbiorców. W chwili przekazywania informacji odbywa się wzajemne oddziaływanie nadawcy i odbiorcy komunikatu.
Lateralizacja - czynnościowa dominacja jednej strony ciała ludzkiego nad drugą, objawiająca się głównie tym, że przy wykonywaniu czynności, która wymaga pewnej precyzji, poszczególne jednostki posługują się jedną kończyną bądź patrzą jednym okiem.
Lęk - nasilony niepokój, irracjonalny strach. Przykry stan złego samopoczucia wywołany niejasnym wrażeniem niesprecyzowanego i bliskiego zagrożenia, wobec którego jednostka czuje się bezsilna i bezbronna.
Logopedia - ogół zabiegów leczniczych przeznaczonych do korygowania wad wymowy oraz trudności w mówieniu i pisaniu.
Logofobia - lęk przed mówieniem powstający w skutek nieprawidłowych reakcji indywidualnych i społecznych.
Mimika - ogół dynamicznych zmian fizjonomii wyrażających stany uczuciowe i myśli. Jest zachowaniem komunikacyjnym, ekspresyjnym językiem zależnym od emocji i środowiska kulturowego. Lepiej niż słowa wyraża intencje mówiącego.
Motywacja - ogół czynników dynamicznych, mających decydujący wpływ na postępowanie jednostki.
Mowa - zastosowanie artykułowanego języka do porozumiewania się.
Mutyzm - stan człowieka pozbawionego zdolności do mowy czynnej, nie wywołany uszkodzeniami organicznymi. Może być całkowity bądź wybiórczy ze względu na konkretne osoby czy sytuacje.
Nawyk - stosunkowo stała skłonność będąca skutkiem dłuższego ćwiczenia. Nawyk uwalnia umysł od kontrolowania czynności, które da się zautomatyzować.
Niepokój - stan emocjonalny cechujący się poczuciem braku bezpieczeństwa. Od lęku różni się brakiem zmian fizjologicznych jak przyspieszony puls, duszności, pocenie się.
Relaksacja - odprężenie, zależne od woli obniżenie tonusu mięśniowego, któremu towarzyszy wrażenie odpoczynku. Metody relaksacji mają na celu uzyskanie odprężenia całego ciała toteż zazwyczaj są stosowane u jednostek nadmiernie napiętych.
Strach - emocja odzwierciedlająca stan zagrożenia, uczucie niepokoju odczuwane w niebezpiecznej sytuacji lub na jej wspomnienie.
Stres - stan w jakim znajduje się organizm zagrożony utrata równowagi pod wpływem czynników lub warunków narażających na niebezpieczeństwo jego mechanizmy homeostatyczne.
Toniczne jąkanie - zablokowanie powietrza uniemożliwiające wypowiedzenie się
Tonus - permanentny stan lekkiego napięcia mięsni, zwłaszcza prążkowanych.
Trening autogenny - metoda relaksacji zaproponowana przez J.H.Schultza, polegająca na doprowadzeniu podmiotu do stanu doskonałego odprężenia psychofizjologicznego poprzez stopniową koncentracje na samym sobie.